Krakatau

Hij verkoos bezoekers boven doeken van
Rousseau, Picasso, Ernst, zijn hart niet langer
Van de meesters sinds de ochtend dat hij in de gang
Die tussen Ritual en Autumn Rhythm: Number
Thirty lag, haar blik op ‘t canvas van zijn ogen
Geslingerd kreeg. De dag erna ging hij weer terug -
Alsof zij ‘n schilderij geweest was; en ontgoocheld
Dat ze ‘r niet meer hing -een wolkenlucht
Van Van Ruysdael, Estes’ winkelpui: ze waren
Nog steeds mooi maar de muren hadden evengoed
Leeg kunnen zijn- verliet hij het museum. Jaren
Zou het duren voor hij weer van Wolgemut,
Holbein, Reynolds, West genieten kon,
De aandacht voor ze had die zij verdienden.
Hun subjecten, ingelijst, bewaard in medaillon,
Zijn niet veranderd sinds die eerste streek – we zien wat
Eeuwen terug d’ artiest zag. Zo behield zij háár
Blos tot aan ‘t einde: in de galerie van
Zijn geheugen: een gezicht op ‘t linnen van het daar
En het destijds; de kwast van Chronos enkel in zijn spiegel
Zichtbaar. Spijtig dat de Dood niet schildert, dacht hij
Toen ‘t zover was, want dit taf’reel is goed beschouwd
‘t Ultieme vanitas. En hij nam afscheid -
‘Oude Man Sterft Bij ‘T Portret Van Jonge Vrouw.’

ik was de man die het vaandel droeg en de zeilen streek
ik was de man die voorop ging en het prikkeldraad slechtte
ik was de grafdelver en de dominee was ik natuurlijk ook
en ik was zes kistdragers

ik was degene die de auto bestuurde en de klaar-over bij het zebrapad
en ik was alle kinderen die overstaken; ik was de storm, de regen en
de paraplu die wegwaaide en ik was de oude vrouw die hem
machteloos nakeek

ik was de boer, het gras en het graan, het gemeste kalf en de slager
en ik was zijn mes en de smid die het smeedde en tenslotte ben ik de man
geworden die in de donkere kuil kijkt die hij zelf gegraven heeft
en denkt ‘laat ik wachten, er is misschien nog tijd’

ik heb vele levens geleefd en daarom ben ik vandaag moe
snap je nu waarom ik altijd zo moe ben liefste?

Het is dinsdag en de stronk is te mager om mij aan zijn oog te onttrekken
‘Daar ben je!’ buldert de oude kruisboogschutter ritsig
Ik zijg neer, een peer valt in mijn schoot
Geen peer van de tamme berk
Een gebeten peer van een spijbelend kind
Waar is de tijd?
De tijd van spijbelen en lijm snuiven
Godzijdank voorbij
Maar oude paarden gaan nog steeds naar de lijmfabriek.

De oude kruisboogschutter klaagt over zijn zoon die
Op daken klimt om mensen Bulgaarse talkshows en
In het Duits gedubde MacGyver episodes te verschaffen
Nooit komt hij eens op bezoek met kaviaar en trappistenbier
Liever gaat hij naar zijn schoonouders met lege handen
Om geld af te troggelen voor de nieuwe keuken en de reis naar Kenia
Waar hij neushoornpoeder wil kopen om zijn huwelijk nieuw leven in te blazen.

Dan stopt het klagen en
Zakt zijn broek
Zijn scrotum is lichter dan de peer
De peer is gladder dan zijn ballen
Ik zet mijn tanden in de muis van mijn hand.

Het is dinsdag en de tandafdrukken voeren mij terug
Naar De panne waar ik melktanden en een boxer had
Waar is de tijd?
De tijd van marsepeinen heiligen stelen en paardenmolens in brand steken
Helaas voorbij
Maar molens draaien verder en
Mijn grootmoeder snuift nog altijd lijm.

De nacht bracht
vertier en glazen
tot de rand gevuld

en onder het dons
roken onze armen
nog naar het koper

eenmaal thuis
was alles weer
bij het oude

post en natte kranten
en een geur van
weken weggeweest.

de tederheid is weer voorbij
de zinnen zijn verzet
en uitgeblust de vuren

laat binnen nu het donker
en knijp de ongebruikte ogen
ontdoe de huid van overschot
de voeten van hun overtal

waar is de plek die groeit
de kiem van nieuwe wensen

ik zoek soms naar het felste woord
de scherpste stem
de diepste haat

en als ik dan
naar mijn gevoel
geslaagd ben
zeer geslaagd
komt langzaam in mij schaamte los
als zuur dat knaagt

mijn liefste woorden zijn gevlucht
ik mis ze nu
en droom van zinnen
in een oude lucht

Dat ik je schreef
en niet meer schreef,

weet je nog dat we brieven
van anderen verbrandden,

het vuur laaide op,
oude brieven,
branden goed.

Dit is het leven:
Je steelt en je wordt niet gestraft
Je schrijft gedichten en je moeder
Ja, je moeder, mijn moeder
Ze is de enige die ze niet leest
De postbode,
De schuldbemiddelaarster,
De aalmoezenier,
De zoon van de buurvrouw,
De dochter van de oude kruisboogschutter,
De vijfde vrouw van mijn neuroloog,
De schoonzus van mijn rivale,
De beste vriendin van mijn grootmoeder,
De minnares van mijn apotheek,
Ze lezen mijn gedichten plichtsgetrouw.

Ik steel en ik wil gestraft worden
Liefst onrechtstreeks
Ik wil dat de straf een tumor voor mijn moeder is
Of een gebroken heup voor de oude kruisboogschutter
Ik zal hem vertroetelen, de bedlegerige hengst
Twee euro is weinig
Twee euro van een blinde vrouw is onvergeeflijk
Straks word ik op het matje geroepen
Ik ontken alles.

Ik schrijf gedichten om gelezen te worden
Door mensen die mooier en verstandiger zijn
Ze hebben niets te verbergen
Ze moeten geen boete doen
Ze eten en lezen, ze gniffelen en
Denken: ‘Ze overdrijft haar lijden, het is een gimmick.’
Maar niets is overdreven.

ritselflitsen en radarvliegers
bewoners van de zomernacht
een uil, hoog in zijn ivoren toren
geduldig tijd verbeidend, wacht

en in het krekeldal van oude dromen
weerklinkt een lied van nieuwe hoop
dek ik je toe met fluisterkozen
tot morgen, lief, slaap zacht

Ik heb honger
Mijn kleren zijn klein en
In de verte hoor ik schutters bulderen
Ik weet dat niet iedereen gezond is
Maar vandaag kom ik geen hopelozen tegen
Op mijn schoot liggen boterhammen op folie
De oude kruisboogschutter heeft ze gesmeerd
Geconcentreerd op zijn botermes
Op de reuk van preskop en onchristelijke mosterd.

Waar is mijn boot?
Ik wil dromen van een verre reis
In mijn kajuit ben ik zonder pillen onbevreesd
Ik verleid de crooner die op mijn vader lijkt
Ik vermoord de kapitein die de naam draagt van mijn eerste dokter
We hebben onze bestemming bereikt.

De inboorlingen dragen gouden tanden en kilten
’s nachts droom ik van de eksters in mijn straat
De ramen staan open en ze stelen mijn gestolen broches
In mijn droom is het middag
Een Spaanse man doorzoekt mijn keuken
Hij vindt geen blikopener en heeft geen honger.

Pook maar gerust je vingers
In de gaten van mijn dode duif
Zijn het wonden? Ja
Is het jouw bloed? Nee, het zijne
De tweelingduif weet niet welke dans hij is ontsprongen
Aan de valse bodem plakt een briefje
Vroeger kon je er in Griekenland benzine mee kopen.

In het publiek zit de oude kruisboogschutter
Mijn dubbelgangster kust de nagel van zijn linkerduim
Ik kan mijn ouders niet zien
Maar ik weet dat ze er zijn
Hopen ze dat ik mij belachelijk maak?
Nee, ze wensen dat ik de show steel en geld vergaar.

Plots springt mijn dubbelgangster op en
Ze beschuldigt mij van brand en spaarzaamheid
Er breekt paniek uit
Niemand wordt vertrappeld en mijn vader blijft over
Ik bekijk hem, vertederd, ik wil hem kreupel maken
Een aambeeld op zijn schenen laten vallen
Maar ik bezit de kracht niet om het aambeeld op te tillen.

Mijn grootmoeder toont me hoe
Het is niet aantrekkelijk
Het geknepen vlees blijft staan
Doet denken aan een termietenheuvel
De herinnering van een oude kruisboogschutter
Naast de heuvel was hij jong en gespierd
Aan de verkrachtingen nam hij geen deel
Liever temde hij een kameleon.

Ik bloos sneller dan vroeger
maar ik val niet meer in slaap in de kapperszetel
ik word wakker met een keffende ringtone en
een man die nog slaapt en vraagt: ‘Wil je een stuk kaas?’
aan zijn moeder die dertig jaar geleden is gestorven
Ik antwoord in haar plaats en hij wordt wakker zonder verontwaardiging.

Mijn grootmoeder zegt dat ik dwaze gezichten trek
Wanneer ik een spiegel vind is het schaamrood verdwenen
Ik zit aan de keukentafel en verplaats kruimels
Nu zijn ze een panisch kind in de wachtzaal van een tandarts
Haar vader leest zijn gedichten voor
Het is geen angst voor de tandarts
Het is haar toekomst in zijn schrijfsels.

Ik tel dieren om in slaap te geraken
Gewonde dieren, oude en jonge
Onder mijn raam tiert een man in Schots dat
Zijn moeder dood is en dat hij verlangt naar Pasen
Ik tel ongehavende beesten en trek aan mijn oorlellen
De beesten hebben namen en manen
Ze dragen Slavische nimfjes op hun ruggen.

De oude kruisboogschutter zegt dat hij te jong is voor god
Hij opent een raam en gooit een dode kever naar buiten
Het heeft geen betekenis, alsjeblieft laat het geen betekenis dragen
We horen de dode kever stuiteren op het dak van het tuinhuisje van
De wulpse buurvrouw die in haar atelier poppenkleren herstelt
De oude kruisboogschutter vertrekt parmantig naar de huwelijksverjaardag en
Laat mij ongevraagd achter, onverschillig of ik al dan niet geloof.

Ik zwerf rond en voel mij bespied
In een winkel vraag ik mij af waar ik zal sterven
Aan de kassa vraag ik mij af hoe de kassierster zal zelfmoord plegen
Met een pot yoghurt in mijn rugzak voel ik mij eenzaam
Ik fantaseer over een zesjarige zoon die Mozes heet
Hem kan ik vertellen dat ik hopeloos ben
Dat ik twijfel aan mijn goedheid, dat zijn grootmoeder graag camembert eet,
Dat hij niet op mij mag rekenen en dat ik zielsveel van hem hou.

Ik heb het beloofd aan de oude kruisboogschutter
In een matte droom waarin hij een jongere versie was
Heb ik hem beloofd dat ik de dringendheid uit zijn dag zou zuigen en
De leeuwenpoten zou boenen tot de klauwen stomp en hij razend
Maar dit gaat voor, omdat het tastbaar en vochtig zonder gaten is.

Het is een roofvogel die op extreemrechtse propaganda krijst
Alsof hij een radeloze houthakker in een dienstlift is
Nu kijkt de verpleegster hem aan alsof hij een straatnaam is
Waarvan een letter is uitgewist om er een obsceen woord van te maken
De oude boerin met de lekkende schenen zegt dat het zijn schuld is
omdat hij nooit genoeg achterdocht bezat en meezong met Hongaarse vissers.

Terwijl de roofvogel zich ontdoet van zijn beschamende namen
Likt de oude kruisboogschutter zoute obstakels van mijn bladen
Daarna eet hij een homp kaas en vraagt hij zich af of er iemand te wreken valt
In zijn hoofd streelt hij mijn dijen die gebruind zijn van het complexloze ploeteren
Wanneer de propaganda onleesbaar is geworden heet de vogel nog steeds René.

Een oude dame loopt met rek
naar bankje voor de hoogste flat
waarin zij ongetwijfeld woont.

Drie bankjes tonen water, met
ranke bloemen langs de rand en
kinderen die eendjes voeren.

Vijf beloeren verticale oord
dat staalhard tot in wolken reikt
waardoor de rest zo nietig lijkt.

Daarop zit zij zeer klein te zijn
kijkt naar het kille van haar huis
in schril contrast met vroeger thuis.

ijskoude wind roffelt op de luiken
van de laatste winkel, gesloten
voor alweer zeven dagen
een oude vrouw lijkt met het desolate
landschap te vervagen

sneeuw stuift in haar marmer gelaat
geen spoor van leven in de ogen
het harde geknars van de trein
die het einde van de wereld verlaat
laat haar koud, zij weet van sterven

Gdomsk verdwijnt langzaam van de kaart
wat moet dat moet, zeggen de grijzen
uit dit kind- en godverlaten oord

wanneer ze na een witte week
nog steeds geen trein hebben gehoord
bungelt aan de deur van de winkel
een wolvenklauw aan sisalkoord

Deze kamer is mij wat te klein.
Ik weet hoe het is om groot te zijn.
 
Mijn moeder is een helleveeg.
Ze heeft me van mijn geld ontdaan,
verbrandde alle bonnetjes.
Mijn hart is uitgezet en leeg.
Vaak ben ik bij de dames langsgegaan,
nu flirt ik met de nonnetjes.

Mijn heldin praat geanimeerd met haar gekruiste asielhond
De arrogante sportjournalist is er getuige van
Hij denkt dat het zielig is
Zieliger dan garnaalkroketten eten met de jongere broer die
Een halfslachtige hanenkam draagt en subversieve collages maakt
Waarmee hij succes oogst in het noordoosten van Rusland
Maar we mogen natuurlijk niet alles geloven wat hij ons vertelt
Zo weinig mogelijk want hij drinkt goedkope rum en maakt ons blaasjes wijs.

Ik ben een beetje allen van de strofe hierboven
Een hond, een heldin, een yuppie, en een fantast
Ik drink goedkope rum en maak geen subversieve collages
Dit is mijn verhaal en het is nu vermomd als een modern gedicht
Het soort gedicht dat de oude kruisboogschutter alsmaar vuriger haat
Op dit moment herstelt hij de draak op een grimmig schilderij
Hij werkt haar klauwen bij en vult haar ogen met spot
Het is mijn spot, dat is wel duidelijk, ik kan het hem niet kwalijk nemen
Dat hij op allerlei kleingeestige wijzen wraak neemt
Ik ben zelf nog zo geweest, neerbuigend en zwartgallig
Alsof hij een kille vader was die nooit zomaar melkchocoladen
Patroonheiligen van de taxidermie en de hoefsmeedkunst voor me had gekocht
Nooit zomaar appelsienpartjes op een suggestieve manier naar binnen had gewerkt
Niet naast mijn bed had gewaakt toen ik een met uitsterven bedreigd vogelbekdier was.

Dat is liefde, wat je hierboven las
Tussen de oude kruisboogschutter en de sukkelaar die dit schrijft
Mijn psychiater begrijpt er niets van
Hij heeft een zwaarlijvige dochter die redelijk goed piano speelt
Het stoort hem, dat alles redelijk is in zijn huis
Zelfs de kanarie randt zijn spiegelbeeld niet meer aan.

De arrogante sportjournalist spuwt zijn gal uit in een tijdschrift voor diabetische senioren met prostaatkanker en uitgeholde olifantenpoten waarin kokette krukken stof vergaren
In een gênant interview vertelt hij dat hij mij belachelijk vindt
Dat hij zijn broer veracht en dat hij niet van zijn moeder houdt
In de wachtkamer van mijn psychiater heb ik het gelezen
Ik heb de glanzende foto’s met neuskeutels bedekt.

Gisteren had ik een touw nodig
Maar vandaag ben ik tevreden zonder touw
Ik sta hier te staren in ijzige rekken
‘ik sta hier te staren’ dat klinkt toch niet poetisch
Dat klinkt alsof ik een domme vrouw ben die
Het tremateken in de laptop van de oude kruisboogschutter niet vindt.

De oude kruisboogschutter is een carnivoor
Daarom staar ik dan ook in ijzige rekken
Die rekken zijn namelijk gevuld met koteletten en
Billen van banale hoenderen die geen mensennamen kregen
Omdat niemand sentimenteel is, daar buiten, de kinderen nog het minst
Ze zijn achterdochtig als sherry-slurpende bejaarde weduwen
Met jicht en een dashond die niet van hen houdt en
Een kleindochter die langskomt met een petieterig gebakje zonder pudding en
Dan naar je slaapkamer verdwijnt om de resterende gouden broches te stelen.

Naast mij staat een jonge man met een wipneus en een grote bril
Op het montuur staat een logo, links en rechts als schorpioenen die
Willen kampen op zijn neusrug
Nu pookt hij een gat in de piepschuimbodem van 226 gram kalfsgehakt.

Dit is het goud dat ik kreeg van mijn grootouders
Na mijn plechtige communie heb ik het verkocht
Omdat ik geld nodig had voor lijm en cd´s
Die lijm heb ik niet gesnoven, ik heb er iets nutteloos mee gedaan
Een collage gemaakt, na die collage dacht ik dat ik geniaal was
Of toch ten minste origineel, nu weet ik dat het meer met waanzin te maken had
Pillen maakten me moddervet en lethargisch, zoals de kameleon
In zijn terrarium op de vensterbank van de enige fietsenmaker van De Panne
Iedereen klopte op de ruit, maar ik gunde hen geen blik waardig.

Nu klopt de oude kruisboogschutter op mijn ruit die bevlekt is met stickerresten
Hij klopt met een dwingende dringendheid die atypisch is voor hem
Ik laat hem binnen en bedank hem voor de melkchocoladen sinterklaasfiguurtjes die
Gevuld zijn met praliné en afgeprijsd omdat het januari is en hij in december verjaart
Iedere sinterklaas heeft een aparte lach, deze lacht als een verlegen trapezist met
Een slecht gebit, een andere lacht als een rockster die wordt gepijpt door een
Tsjechische fan met een vinnig tongetje, nog een andere lacht alsof hij gisteren een
neuscorrectie heeft ondergaan en vandaag een praatzieke schoonzus over de vloer heeft
dan schrok ik ze naar binnen, hun monkelende tronies kunnen me gestolen worden.

Ik beken dat ik vroeger een dievegge was
Het was niet zo avontuurlijk als het klinkt
Vandaag ben ik graatmager en catatoon als een gekko die
Zijn beurt afwacht, dagen blijft hij onbewogen en
Dan, net wanneer je hem hebt afgeschreven… (onheilspellend gelach)

‘Komaan, Delphine, schrijfster van
Gedichten die door drie mensen en een moeder worden gelezen
Laat je niet zo vlug ontmoedigen
Natuurlijk ben je een belachelijke vrouw
Maar je bent niet de enige.’
Zo troost de oude kruisboogschutter mij
Hij faalt, de deurbel rinkelt
Er staan brave jongens met gezond rood op de wangen op de drempel
Het rood dat je krijgt van tafels sjorren en koeken verkopen voor een goed doel.

De oude kruisboogschutter eet drie koeken
Hij neemt een hap van de eerste koek,
Daarna neemt hij een behoedzame hap van de derde koek en
Tot slot eet hij de tweede koek volledig op
Hij zegt dat het goede doel een pacemaker voor een oude monnik is
Oud maar nog steeds spitsvondig en uiterst charismatisch
Zoals Leonard Cohen toen hij nog op Al Pacino leek.

In de bibliotheek wacht een sombere Libanese man op een internetverbinding
Ik google: ‘vrouwelijke dichteressen die in rozijnen zijn gestikt’
Maar blijkbaar eten vrouwelijke dichteressen geen rozijnen, dus check ik mijn mailbox
Mijn enige mail komt van het pretpark dat vroeger gespecialiseerd was in bijen
Vroeger toen mijn grootvader mijn wangen streelde met de oren van vers geslachte hazen en de tuinman mij leerde fluiten op giftige planten
Vroeger dus, toen ik even weerloos was. (haalt schouders op)

Het moet niet altijd beginnen met een vadermoord en
Een schorre vogel die wordt gestenigd door een zwaarlijvige puber
Zwaarlijvig of pokdalig, het heeft geen belang als je zo goed mikt
Het kan ook anders; een uitstap met de oude kruisboogschutter bijvoorbeeld
We zitten op een bankje en hij houdt de puntzak vast als de toorts
van een atleet en daarna van het Vrijheidsbeeld
Ook al zijn we ver verwijderd van zulke prestaties.

Ik moet zelfs niet doen alsof ik niet weet dat het tijdelijk is
Daar zal je het al hebben; er komt een bonkige man op ons af
Hij brengt slecht nieuws, het is de zoon van de oude kruisboogschutter
Er is een huis afgebrand en er zijn doden gevallen
Alle huisdieren zijn in hun kooien gestikt, het waren er 35
Sommige waren zwanger, andere droegen logo’s van Amerikaanse universiteiten.

Nu zit ik op de houten vloer in de woonkamer
Ik borstel aarde van paddenstoelen die gekleurd zijn alsof ze niet giftig zijn
Alsof je ze zonder gewetensbezwaren kan voorschotelen aan je grootmoeder
De oude kruisboogschutter wenste dat hij zijn zoon had afgemaakt
Dertig jaar geleden in het bos toen hij nog op wild leek.

Toen ik wakker werd was ik kreupel in mijn gezicht
De oude kruisboogschutter zat op een versleten zetel
Hij keek onverschillig naar een documentaire over een schilder die
Bijzondere aandacht schonk aan de tepelhoven van badende dames
Ik greep bijna naar mijn borsten maar de tentakels hielden me tegen.

In het wit voelde ik me als de plechtige communicant die
Te vaak met haar oudere neef heeft geëxperimenteerd
Ik smachtte plots heel hevig naar de soundtrack van zijn kleine slaapkamer en
Ik begreep toen waarom hij zijn melktanden aan mij had gegeven
Natuurlijk heb ik ze weggesmeten, lang geleden, in een bos dat niet meer bestaat
Het is nu een golfterrein, mijn ex-psychiaters komen er iedere zondag samen
Ze spreken over mij, de oude dokters sissen, de jonge dokters grommen
De caddies klokken wellustig, maar het heeft niets met mij te maken.

De oude kruisboogschutter legt mij op de achterbank
Alsof ik een rouwkrans ben voor een confrater die te opvliegend was
Neonlichten van privéklinieken en bordelen werpen harde woorden
Op mijn boezem en tronie convergeren lust en ooglidcorrectie.